پرليت چيست؟
آن کسانی که برای ساخت بتن سبک کار می کنند به خوبی این سنگ را می شناسند
وزن مخصوص فضايی بتن سبك بستگی به روش ساخت، مقدار و انواع اجزای متشكله آن دارد.تمام بتنهای سبك، وزن مخصوص كم خود را مديون وجود هوا در ساختمان داخليشان هستند. بتن سبك، با وزن مخصوص 300 تا 1000 كيلوگرم در متر مكعب را برای سيستمهای عايق بندی و همچنين به عنوان پركننده و همچنين برای تحمل بارها میتوان مورد استفاده قرار داد
پرليت نوعی سنگ آتشفشانی با ترکيب اسيدی تا حد واسط است که در محيط آب و يا مرطوب تشکيل میشود. پرليت دارای بافت شيشهای است و به سبب همراه داشتن آب ، اشکال کروی در آن ايجاد شده است. ميزان آب همراه با پرليت در حدود 2 تا 5 درصد است.
آشنايی
بعضی از دانشمندان معتقدند پرليت از هيدراسيون اسبيدين عامل گرديده است و آب موجود در آن به صورت مولکولی و هيدروکسيل است. نسبت مقدار اين دو نوع آب در پرليت به ميزان فراوانی اکسيد کلسيم و منيزيم بستگی دارد. پرليتها ناپايدارند و با گذشت زمان شروع به تبلور میکنند و سپس خاصيت اصلی خود را از دست میدهند. بيشتر پرليتهای مرغوب به دوران سوم و چهارم زمين شناسی تعلق دارند. چنانچه پرليت آلتره گردد، به مونتموريلونيت ، اوپال و کلسدونی تبديل میگردد.
طرز تهیي و کاربرد پرليت منبسط شده
تهيه پرليت منبسط شده
سنگ پرليت را نخست خرد و سپس دانه بندی مینمايند. پرليت دانه بندی شده ابتدا به بخش پيش گرم و از آنجا به داخل کوره هدايت میگردد. دمای داخل کوره ميان 700 تا 1100 درجه سانتیگراد و بر پايه ترکيب شيميايی و ميزان آب موجود در پرليت تنظيم میشود. پرليت در داخل کوره منبسط و به کمک جريان هوا به طرف بالا رسانده میشود. مواد زايد به طرف پايين کوره سقوط میکنند.
کاربرد پرليت منبسط شده
مصارف مهم پرليت منبسط شده عبارت است از تهيه بتن سبک وزن ، پرکنندگی ، عايق حرارتی و صوتی ، کشاورزی و به عنوان صافی و ساينده است. پرليت را میتوان به نسبتهای مختلف با سيمان مخلوط کرد و از آن قطعههای سبک وزن تهيه کرد. ملات پرليت از ملات سيمان سبکتر ، هدايت گرمايي آن کم جذب صدای آن بيشتر است.
در رنگ سازی ، پلاستيک ، لاستيک و عايق بندی فضای خالی ديوارهای دو جداره بکار میرود. صفحات پرليتی را به کمک پرليت و يک ماده چسباننده نظير گچ میتوان تهيه نمود. اين صفحات وزن کم دارند و به عنوان عايقهای خوب حرارتی و صوتی بکار میروند. صفحات جذب صدا ، از مخلوط پرليت و آزبست پرس شده تهيه میگردند.
عايق حرارتی : مخلوط پرليت ، آزبست و يک ماده چسباننده نظير گچ به صورت عايق حرارتی بسيار خوبی به مصرف میرسد که از آن به منظور عايق بندی مخازن و لولهها تا دمای 1000 درجه سانتیگراد استفاده میشود.
کاربرد پرليت خام
پرليت خام در صنايعی همچون سراميک ،
سانيرهها ، ساخت الکترود ، تهيه سيمان ، مواد منفجره ، متالوژی ، توليد زئوليت
مصنوعی ، فيلتر و صافی و ساخت فيبر شيشهای کاربرد دارد.
سراميک : برای تهيه عناصر سيليس ، آلکانی و آلومينيوم مورد نياز برای سراميکها میتوان
ترکيب همگن و يکسان پرليت خام را جايگزين کوارتز و فلدسپارت در تهيه چينی نمود. در
تهيه لعابهای رنگی از پرليت میتوان استفاده نمود. در کاشی کف و سرويسهای بهداشتی
، پرليت به ميزان 12 تا 35 درصد جايگزين فلدسپارت می شود. سراميکهای الکتريکی و فيبر
شيشهای پرليتها مناسب تشخيص داده شدهاند.
سيمان : برای تهيه سيمان پوزولان و بتن بکار میرود.
زئوليتها : ماده اوليه مناسب برای تهيه انواع زئوليتها با استفاده از محلولهای گرمايی.
سايندهها : پرليت با داشتن سختی 5 الی 6 به عنوان ماده ساينده استفاه میشود.
متالوژی : پرليت خام اگر به صورت لايه روی مواد مذاب قرار گيرد مانع اکسيده شدن ماده مذاب ، کاهش لفت دما و جمع آوری سرباره میشود.
ميزان توليد پرليت
ميزان پرليت مصرفی جهان در سال 1997 1.8 تا 1.9 ميليون تن گزارش شده است. کشورهای مهم توليد کننده پرليت عبارتند از : آمريکا ، روسيه ، يونان ، ايتاليا ، ژاپن و ... .
منابع پرليت ايران
ذخاير بزرگی از پرليت در شرق جاده ميانه - تبريز در ناحيه سفيد خانه (46 کيلومتری شمال شرقی ميانه) ، اطراف آبادی طارم (در غرب ميانه) کشف گرديده است. ميزان ذخيره معدن سفيد خانه در حدود 50 ميليون تن گزارش گرديده است. با اکتشافات انجام شده توسط اداره کل معادن و فلزات خراسان ، ذخاير با ارزشی در اطراف بيرجند ، فردوس و طبس کشف گرديده است. در ديگر نقاط ايران و از جمله در استان سيستان و بلوچستان و شهرهای نائين و کاشان نيز ذخاير پرليت کشف شده است.